Więcej praw dla ofiar

Treść

Zwiększenie praw ofiar przestępstw oraz przyspieszenie toku postępowania sądowego przewiduje projekt szerokiej nowelizacji kodeksu postępowania karnego, którego główne założenia przedstawił w sobotę minister sprawiedliwości Zbigniew Ziobro. Projekt poddawany jest obecnie konsultacjom międzyresortowym.
Minister Ziobro przedstawił obszerne zmiany, które mają zmierzać do poprawy sytuacji ofiar przestępstw, wcześniej traktowanych - w ocenie ministra - "po macoszemu". Sąd będzie ich pouczał, tak jak dotychczas oskarżonych, o przysługujących im w trakcie postępowania prawach oraz będą bezpłatnie otrzymywać każde jego orzeczenie.
Zbigniew Ziobro podkreślił, że ofiara będzie miała prawo utajnienia, dla oskarżonych, swoich danych adresowych podawanych w protokole w każdym wypadku, gdy sobie tego zażyczy. - Te gwarancje bezpieczeństwa są niezwykle potrzebne - zaznaczył minister, ponieważ zdarzały się przypadki zastraszenia.
- Osoba najbliższa dla nieletniej ofiary przestępstw seksualnych nie będzie mogła uchylać się od złożenia zeznań - zapowiedział Ziobro, uzasadniając powyższe zmiany tym, że zeznania najczęściej stanowią jedyne dowody w tego typu sprawach.
Zgodnie z projektem resortu sprawiedliwości, pokrzywdzeni będą mogli domagać się odszkodowania za każde, a nie - jak dotychczas - za wybrane popełnione przestępstwo. Powstanie Fundusz Pomocy Ofiarom Przestępstw, do którego trafią nawiązki zasądzane przez sądy. Ponadto firmy ubezpieczeniowe zostaną zobowiązane przez sąd do przekazania części sumy ubezpieczenia przed zakończeniem sprawy sądowej. Obecnie ubezpieczyciele każą czekać na ukończenie postępowania, co w ocenie ministra sprawia, że ofiary są podwójnie pokrzywdzone.
Drugim istotnym celem nowelizacji, w zamierzeniu resortu sprawiedliwości, jest przyspieszenie postępowania sądowego. Rozszerzeniu ulegnie możliwość skazania oskarżonego bez rozprawy oraz dobrowolnego poddania się karze bez przeprowadzania rozpraw. W tym drugim przypadku będzie to miało miejsce nie tylko w odniesieniu do występków - jak do tej pory - ale i poważniejszych przestępstw.
Zasadą stanie się ponadto nagrywanie rozpraw sądowych. Sąd może zadecydować również o zastąpieniu tradycyjnego protokołu elektronicznym, co w ocenie wiceministra Andrzeja Kryże przyspieszy procesy dwu lub trzykrotnie. Sale sądowe mają zostać wyposażone w konieczny sprzęt audio. Według zapowiedzi wiceministra, do końca przyszłego roku przynajmniej dwie sale każdego z ponad czterdziestu sądów okręgowych będą posiadały urządzenia do nagrywania rozpraw.
Resort zamierza ustanowić specjalną służbę doręczeniową, która zapewni szybkie doręczenie wezwań oraz zawiadomień i wyeliminować w ten sposób niepotrzebne opóźnienia w procesie. Oskarżony odpowiadający z wolnej stopy będzie miał obowiązek informować sąd o każdej zmianie swego numeru telefonu czy e-maila.
Inne istotne zmiany w kodeksie to wykluczenie automatycznego rozpoczynania procesu od nowa po zmianie jednej osoby ze składu sędziowskiego. Sądy będą miały większą kontrolę nad prokuraturą, nakazując jej m.in. uzupełnienie jakiegoś wątku dowodowego. W procesie odwoławczym sąd będzie mógł dokonać zaostrzenia kary, w przypadku zmiany kwalifikacji czynu, bez konieczności zwracania sprawy do ponownego rozpatrzenia. - Te regulacje mają kolosalne znaczenie dla funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości i skutecznego zwalczania przestępstw - podkreślił Ziobro, stwierdzając, że takich zmian oczekuje społeczeństwo.
Zenon Baranowski
"Nasz Dziennik" 2006-12-04

Autor: wa