W zamku nad jeziorem

Treść

W Gosławicach (obecnie dzielnica Konina) znajduje się gotycki zamek rycerski wzniesiony w XV wieku. Położony malowniczo nad brzegiem jeziora, otoczony został wysokim murem. Od kilkunastu lat ma tutaj swoją siedzibę konińskie Muzeum Okręgowe.

Zamek w Gosławicach zbudowany przez biskupa poznańskiego Andrzeja Łaskarza na początku XV wieku to typowa nizinna rezydencja. Usytuowany nad brzegiem Jeziora Gosławickiego został przystosowany do obrony przy użyciu broni palnej. Pierwotnie mur posiadał otwory strzelnicze, a na jego narożnikach umieszczono cztery niewielkie wieże, z których można było prowadzić ostrzał. W piwnicach do dziś zachowały się strzelnice w ścianach zewnętrznych. Obronny charakter zamku oprócz muru liczącego 3,5 metra wysokości podkreślała fosa zasilana wodą z pobliskiego jeziora.
Niewiele wiemy o historii zamku aż do schyłku XVIII wieku. W 1772 roku warownia stała się własnością Jadwigi Łąckiej i wtedy już nie była w najlepszym stanie. Po przejęciu majątku przez rodzinę Kwileckich na początku XIX wieku wszedł w skład zabudowy folwarku. Został częściowo przebudowany i rozebrany. Nowi właściciele ulokowali w zamku pomieszczenia dla oficjalistów. Od tego momentu rozpoczęła się powolna dewastacja obiektu. Poważnych zniszczeń budowla doznała podczas II wojny światowej.
Na przełomie lat 70. i 80. XX wieku zamek odbudowano, a w 1986 roku w odrestaurowanych pokojach otwarto Muzeum Okręgowe w Koninie.
Ekspozycje obrazują dzieje Konina. Wiele fotografii pokazuje wygląd miasta i jego mieszkańców w XIX wieku. Z jednej ze stałych wystaw można dowiedzieć się o technikach oświetleniowych na przestrzeni wieków. Można zobaczyć lichtarze, lampy naftowe oraz pierwsze lampy elektryczne. Muzeum posiada bogatą kolekcję biżuterii z XVIII-XX wieku, w tym unikatową polską biżuterię patriotyczną i żałobną z XIX stulecia.
Na wystawie prezentującej eksponaty pochodzące z wykopalisk uwagę zwraca szkielet słonia leśnego znaleziony podczas prac kopalnianych w 1984 roku. Na dziedzińcu zamku znajdują się kamienne kule armatnie odnalezione w piwnicach zamkowych. Nieopodal murów zamku, w zrekonstruowanym dworku z pierwszej połowy XIX w. zgromadzone zostały pamiątki po Zofii Urbanowskiej, konińskiej pisarce okresu pozytywizmu.
Przy zamku znajduje się również skansen budownictwa wiejskiego, gdzie ulokowano chałupę chłopską z drugiej połowy XIX w., dwa wiatraki, kuźnię i zrębową stodołę. Możemy tu zobaczyć także maszyny rolnicze.
Andrzej Kulesza

"Nasz Dziennik" 04-10-2004

Autor: Ku8a