Reportaż z Normandii

Treść

Od 2 sierpnia w Krakowie można oglądać wystawę "D-DAY. W sześćdziesiątą rocznice lądowania Aliantów w Normandii 6 czerwca 1944". Część ekspozycji stanowią fotografie dokumentujące bojowy szlak 1. Dywizji Pancernej gen. Stanisława Maczka.
Podczas wernisażu z głośników zabrzmiały słowa amerykańskiego generała Dwighta Eisenhowera (głównodowodzącego wojskami alianckimi), wygłoszone do żołnierzy w przeddzień inwazji. Zgromadzeni wysłuchali także przemówienia Stanisława Mikołajczyka, skierowanego do żołnierzy polskich, a także wszystkich mieszkańców okupowanej Polski: "Wkraczamy w decydującą fazę generalnej rozgrywki i porachunku z Niemcami. Padł rozkaz rozpoczynający uwolnienie Europy od barbarzyńskiej okupacji najeźdźców i morderców nazistowskich. (...) W tym momencie tak dawno oczekiwanym i utęsknionym serca biją żywiej, prężą się wojskowe szeregi, zaciskają pięści żołnierze armii podziemnej. (...) Niech was prowadzi Bóg, Honor, Ojczyzna (...). Niech żyje armia, lotnictwo i marynarka polska, niech żyją żołnierze polskiej armii podziemnej, niech żyje wolna niepodległa Polska".
Wystawa pokazuje przede wszystkim lądowanie wojsk alianckich na plażach Normandii. Prezentuje także przebieg dalszych działań wojennych m.in. na terenie Francji, Belgii, Holandii aż do wiosny 1945 roku, zwieńczonych podpisaniem aktu kapitulacji przez III Rzeszę. Na fotografiach zobaczymy sylwetki dowódców, polityków oraz szeregowych żołnierzy. Zaprezentowane zostały dokumenty-raporty, egzemplarze prasy podziemnej, konspiracyjnej. Akcentem polskim są fotografie i dokumenty ze szlaku bojowego 1. Dywizji Pancernej gen. Stanisława Maczka, która po inwazji w Normandii jako pierwsza polska jednostka podjęła działania wojenne (weszła w skład 1. Armii Kanadyjskiej).
- Wystawa zorganizowana została w 60. rocznicę lądowania aliantów w Normandii. Pierwsza jej odsłona miała miejsce w dzień rocznicy, 6 czerwca, w Warszawie. Powstała z inicjatywy naczelnej dyrekcji Archiwów Państwowych i ambasady amerykańskiej w Warszawie - podkreśla Magdalena Marosz, zastępca dyrektora Archiwum Państwowego w Krakowie.
Ekspozycje stanowią przede wszystkim reprodukcje materiałów pochodzących ze zbiorów biblioteki i muzeum prezydenta Dwighta Eisenhowera w USA. Uzupełnieniem są archiwalia m.in. z Archiwum Akt Nowych, a także Archiwum Dokumentacji Mechanicznej w Warszawie.
- Wiadomość o lądowaniu aliantów przyjęto bardzo entuzjastycznie zarówno wśród żołnierzy, jak i ludności w Polsce. Zdawano sobie sprawę z tego, że zbliża się koniec okupacji. Wydarzenia w Normandii przyspieszyły nasze działania na terenie Ojczyzny. Wystawa jest przypomnieniem tamtych czasów - mówi Antoni Sielecki, żołnierz 120. Pułku Piechoty Armii Krajowej w 106. Dywizji Piechoty.
Wystawę można oglądać do 15 września, przy Rynku Głównym 35 w sieni Pałacu Krzysztofory, w godzinach otwarcia Muzeum Historycznego Miasta Krakowa.
Małgorzata Bochenek, Kraków
Nasz Dziennik 16-08-2004

Autor: DW