Pożegnalne dzwony aż po krańce ziemi

Treść

Z kondolencjami po śmierci Ojca Świętego Jana Pawła II pospieszyli przywódcy religijni i polityczni z całego świata. W kościołach, w niektórych krajach otwartych dłużej, modlili się wierni. Wśród nich przewijają się oceny, że ten Ojciec Święty był jednym z najwybitniejszych Papieży i zasłużył z pewnością na przydomek Wielki.

WŁOCHY
We Włoszech zarządzono trzydniową żałobę narodową po śmierci Ojca Świętego Jana Pawła II, począwszy od wczoraj. Przedstawiciele rządu dodali, że żałoba będzie obowiązywała również w dniu pogrzebu. Opuszczono też flagi narodowe i europejskie na urzędach do połowy masztów. Wczoraj w gmachach publicznych na całym terenie Włoch wyłożono księgi kondolencyjne.
Niecałe dwie godziny po śmierci Jana Pawła II prezydent Republiki Włoskiej Carlo Azeglio Ciampi wygłosił do narodu orędzie radiowo-telewizyjne. Szef państwa włoskiego - rówieśnik i imiennik Ojca Świętego - z trudem powstrzymywał wzruszenie. - Jan Paweł II naznaczył historię. Wspominany będzie jako jeden z tych mężów, którzy wskazali drogę wolności i sprawiedliwości, i którzy dążyli do niej ze wszystkich swoich sił. W momencie głębokiego poruszenia myśl biegnie ku nadzwyczajnemu wkładowi, jaki wniósł On w przezwyciężenie podziału między Wschodem i Zachodem, ku Jego niezmordowanemu zaangażowaniu na rzecz ładu światowego opartego na zasadach i celach pokoju, ku Jego niestrudzonemu apostolatowi we wszystkich zakątkach ziemi, służącemu poprawie ludzkiej kondycji - stwierdził prezydent. - Będzie On żyć w naszych sercach, we wdzięczności za Jego świadectwo, za Jego przykład - dodał Ciampi.
Na placu Świętego Piotra w Watykanie było wczoraj rano co najmniej 100 tys. ludzi. Wciąż jednak przybywają nowi. Pielgrzymi, opuszczający plac św. Piotra, masowo wykupywali w otwartych nawet w nocy sklepach z dewocjonaliami pamiątki z wizerunkiem Papieża - poinformowała agencja ANSA. Najwięcej osób wybiera różańce, których zaczyna już brakować.

HISZPANIA
W Madrycie bicie dzwonów powiadamiało o śmierci Ojca Świętego Jana Pawła II, a władze miasta ogłosiły trzydniową żałobę. Nawet minister spraw zagranicznych w lewicowym rządzie José L.R. Zapatero - Miguel Angel Moratinos z uznaniem wyraził się o dokonaniach Jana Pawła II i powiedział, iż Papież "zbliżał kultury i narody".

LITWA
- Litwa traci wielkiego i drogiego jej sercu przyjaciela oraz - razem z całą społecznością światową - jedną z najwybitniejszych postaci naszych czasów - oświadczył prezydent Valdas Adamkus. Natomiast premier Algirdas Brazauskas stwierdził, iż poparcie Jana Pawła II zaszczepiło w narodach Europy Środkowej i Wschodniej "nadzieję wolności i zachęcało do zmian w uciskanych krajach".
W Wilnie zabiły wczoraj dzwony - 26 razy, dla uczczenia 26 lat pontyfikatu Ojca Świętego. Przed Ostrą Bramą wierni zapalili znicze.

BIAŁORUŚ
W reakcji na śmierć Ojca Świętego ordynariusz mińsko-mohylewski ks. bp Antoni Dziemianko zwrócił uwagę, że Jan Paweł II walnie przyczynił się do rozwoju Kościoła katolickiego na Białorusi. W stołecznym kościele katedralnym ks. kard. Kazimierz Świątek odprawił wczoraj Mszę św. za duszę Papieża. Białoruscy katolicy bardzo pragnęli, aby Ojciec Święty odwiedził ich kraj. Papież nie przyjechał jednak ze względu na napięte stosunki między Stolicą Apostolską i prawosławnym Patriarchatem Moskiewskim, któremu kanonicznie podlega Cerkiew białoruska.

BUŁGARIA
Przewodniczący Konferencji Episkopatu Bułgarii ks. bp Christo Projkow powiedział, że w niedzielę we wszystkich katolickich świątyniach w kraju odprawiono Msze św. za duszę Papieża. Główne bułgarskie stacje telewizyjne i radiowe na wieść o śmierci Ojca Świętego przerwały programy. W katolickim kościele w Sofii zebrali się wierni, czuwali całą noc.

SŁOWENIA
Do dochowania wierności nauczaniu Jana Pawła II i do gorących modlitw do Pana w Jego intencji wezwali katolików słoweńskich biskupi tego kraju. W oświadczeniu ogłoszonym wkrótce po śmierci Ojca Świętego wyrazili również "wielką wdzięczność, że [Bóg - przyp. red.] w swej Opatrzności, z jaką prowadzi Kościół, dał nam Go w przełomowych chwilach minionego stulecia". "Jan Paweł II był jednym z największych Papieży w dziejach Kościoła, a Jego przemówienia, liczne pisma i encykliki, i podróże duszpasterskie ukierunkowywały nas ku Ewangelii i naukom Soboru Watykańskiego II oraz ku chrześcijańskiemu życiu" - dodali słoweńscy biskupi. Napisali oni również: "Głęboką wdzięczność okażemy mu najlepiej, jeśli Jego nauczanie weźmiemy sobie do serca".

AUSTRIA
- Jan Paweł II był człowiekiem szczególnie bliskim Bogu, który pozostanie bardzo bliski nam - oświadczył w sobotę ks. kard. Christoph Schoenborn, metropolita Wiednia. - Jesteśmy w żałobie, bo ziemskie życie Jana Pawła II dobiegło kresu, a wdzięczni powinniśmy być za czyny tego wielkiego Papieża - dodał przewodniczący Konferencji Biskupów Austrii.
Również w tym kraju katolicy i przedstawiciele innych wyznań modlili się za Papieża.

BELGIA
- Dziś obchodzimy nie dzień żałoby, ale raczej dzień uznania i wdzięczności dla Jana Pawła II - powiedział natomiast wczoraj prymas Belgii ks. kard. Godfried Danneels. Odprawił on w brukselskiej katedrze w intencji Ojca Świętego Mszę św.
Premier tego kraju Guy Verhofstadt oświadczył natomiast - jeszcze w sobotę - że "nawet jeśli czasami Jego opinie nie były przez wszystkich podzielane, nikt nie zaprzeczy, że Papież Jan Paweł II wywarł wpływ na historię drugiej połowy XX wieku".

HOLANDIA
- Papież był światłem w zamęcie, wskazującym drogę jak latarnia morska w ciemnościach i burzy - stwierdził ks. kard. Adrianus Simonis, prymas Holandii, wyrażając żal po odejściu ze świata Ojca Świętego. Ksiądz prymas dodał też, że Jan Paweł II jest jednym z "największych papieży w historii Kościoła katolickiego".
Także premier Holandii Jan Peter Balkenende (liberał) stwierdził, że Papież "Siał miłość i zbierał miłość. Tak zostanie zapamiętany, bez względu na to, jak oceniamy to, co robił".

WIELKA BRYTANIA
W specjalnym oświadczeniu zwierzchnik Kościoła katolickiego w Anglii ks. kard. Cornac Murphy O'Connor stwierdził, że odszedł największy bohater naszych czasów. Inspirował miliony na całym świecie swoim życiem i swoją nieustępliwością - powiedział ks. kard. O'Connor.
Swój głęboki smutek z powodu śmierci Ojca Świętego wyraziła też królowa Elżbieta II. Kondolencje złożył również premier Wielkiej Brytanii Tony Blair. "Świat stracił przywódcę religijnego, który był szanowany przez ludzi wszystkich wyznań i religii, ale także przez niewierzących. Był on inspiracją, człowiekiem ogromnej wiary, godności i odwagi" - napisał Blair. Była premier Margaret Thatcher podkreśliła z kolei rolę Jana Pawła II w obaleniu komunizmu w Europie Środkowej i Wschodniej. "Miliony ludzi zawdzięczają Mu wolność" - podkreśliła była premier.
Również w brytyjskich kościołach odbyły się modlitwy w intencji Ojca Świętego.

CZECHY
Zmarł wielki człowiek i wielki chrześcijanin - stwierdził w reakcji na informację o śmierci Jana Pawła II prymas Czech ks. kard. Miloslav Vlk. "Ta chwila, przeżywana w wierze i miłości - nie jest tragiczna. Jesteśmy pełni wdzięczności, że Bóg dał dzisiejszemu Kościołowi tak wielkiego Papieża, i pełni nadziei patrzymy w przyszłość" - oświadczył ksiądz kardynał.
Wspaniały człowiek z wielką charyzmą, który w zasadniczy sposób wpłynął na przyszłe losy i polityczny porządek dzisiejszego świata - tak z kolei, w specjalnym oświadczeniu, napisał o Papieżu były czeski prezydent Vaclav Havel.
BM, PAP, KAI

Ukraina
Wiadomość o śmierci Ojca Świętego Jana Pawła II pogrążyła w żałobie kilka milionów katolików na Ukrainie. Wczoraj w katedrze św. Aleksandra w Kijowie odprawiona została Msza św. w intencji Papieża Jana Pawła II, celebrowana przez biskupa pomocniczego diecezji kijowsko-żytomierskiej ks. Witalija Skomorowskiego. Msze Święte w intencji Papieża odbywały się też we wszystkich katolickich świątyniach Ukrainy.
List z wyrazami współczucia do dziekana Kolegium Kardynałów ks. kard. Josepha Ratzingera skierował prezydent Wiktor Juszczenko. "Tragiczna wiadomość o zakończeniu życia doczesnego Papieża Jana Pawła II napełniła ogromnym smutkiem serca Ukraińców, którzy się modlili za Jego zdrowie. (...) Sympatię i szczerą miłość Jego Świątobliwości do mojego narodu, uszanowanie naszej europejskiej historii i kultury, Ukraińcy zawsze odwzajemniali głęboką wdzięcznością. Ukraińcy szczycą się swoim pokrewieństwem z tym Wielkim Człowiekiem - symbolem dobra, pokoju, sprawiedliwości i miłości do bliźnich. W osobie Jana Pawła II straciliśmy człowieka wymiaru wszechświatowego, który całe swoje życie złożył na ołtarzu człowieczeństwa i Kościoła Chrystusowego. Naród ukraiński chyli czoło przed Jego Wielkim Czynem" - napisał w swoim liście prezydent Ukrainy Wiktor Juszczenko.
W związku ze śmiercią Ojca Świętego ukraińskie ministerstwo ds. młodzieży i sportu zaapelowało do wszystkich organizacji i mediów, żeby ograniczyć huczne imprezy rozrywkowe i zawody sportowe w okresie, gdy chrześcijanie przeżywają żałobę z powodu śmierci Papieża Jana Pawła II.
Eugeniusz Tuzow-Lubański, Kijów

Francja
Na wiadomość o śmierci Ojca Świętego Jana Pawła II dzwony paryskiej katedry Notre Dame zabrzmiały 84 razy, upamiętniając w ten sposób każdy rok życia Papieża. Przewodniczący Konferencji Biskupów Francji ks. abp Jean-Pierre Ricard, czcząc pamięć Ojca Świętego, stwierdził m.in., że Papież "walczył (...) z tym wszystkim, co w liberalizmie doprowadzić mogło do zbudowania cywilizacji śmierci. Ten Papież (...) był także obrońcą życia, od poczęcia, aż do jego końca" - czytamy w komunikacie.
Do otwartej przez całą noc z soboty na niedzielę katedry Notre Dame przybywali wierni, aby modlić się w intencji Jana Pawła II. Wczoraj wieczorem w paryskiej katedrze odbyło się nabożeństwo za zmarłego Papieża.
Prezydent Francji Jacques Chirac napisał w komunikacie, że "śmierć Jana Pawła II głęboko dotyka Francję". Stwierdził także, że "historia zachowa ślad i pamięć Papieża wyjątkowego, którego charyzma, przekonania i współczucie dla innych sprawiły, że przesłanie ewangeliczne odbijało się bezprecedensowym echem na scenie międzynarodowej". Chociaż we Francji nie ogłoszono oficjalnej żałoby, jednak w hołdzie zmarłemu Papieżowi przybrano kirem flagi na budynkach publicznych.
W intencji zmarłego Ojca Świętego Jana Pawła II przez całą noc z soboty na niedzielę w kościele polskim w Paryżu modlili się mieszkający lub czasowo przebywający w stolicy Francji Polacy. Wielu Polaków modliło się też w nocy w paryskiej katedrze Notre Dame wraz z tysiącami Francuzów oraz cudzoziemców.
Hołd Janowi Pawłowi II oddała Centralna Rada Żydów we Francji (CRIF). Przedstawiciele CRIF wyrazili swoje "poruszenie" tą śmiercią.
KWM, PAP, KAI

Japonia
Premier Junichiro Koizumi złożył wczoraj hołd Ojcu Świętemu, podkreślając swój głęboki szacunek i podziw dla dokonań Jana Pawła II. "Chciałbym złożyć wyrazy ubolewania w imieniu narodu japońskiego i japońskiego rządu oraz wyrazić głęboki szacunek dla chwalebnych czynów, których Papież niestrudzenie dokonywał na rzecz pokoju na świecie" - napisał Koizumi. Osobne kondolencje przesłał do Watykanu szef japońskiej dyplomacji Nobutaka Machimura. Napisano w nim, że śmierć Jana Pawła II oznacza "ogromną stratę dla ludzi na całym świecie, którzy podziwiali, kochali i szanowali Papieża".
Śmierć Papieża opłakiwali również mieszkańcy japońskich miast Hiroszimy i Nagasaki. Ojciec Święty w 1981 roku odwiedził z wezwaniem o pokój na świecie oba miasta spustoszone w 1945 r. w wybuchu amerykańskich bomb atomowych. Ksiądz Isamu Hirano z Nagasaki opowiedział dziennikarzom, że widział w kościołach wiernych, którzy modlili się za Ojca Świętego, z trudem powstrzymując łzy.

Indonezja
Także mniejszość chrześcijańska w tym kraju zdominowanym przez muzułmanów żegnała Papieża. Ksiądz Michael To poprowadził specjalne modlitwy za Ojca Świętego w katedrze Najświętszej Marii Panny na indonezyjskiej wyspie Nias, nawiedzonej 5 dni wcześniej przez katastrofalne trzęsienie ziemi. Mieszkańcy Nias są chrześcijanami i stanowią część mniejszości religijnej. "Jego ciało umarło, ale Jego duch żyje nadal wśród katolików na świecie" - powiedział ks. To.

Filipiny
Tłumy wiernych opłakiwały wczoraj odejście Papieża w kościołach Filipin, największego katolickiego kraju Azji, gdzie w roku 1995 spotkania z Ojcem Świętym zgromadziły 4 miliony ludzi. Wielu czekało w sobotę na wiadomości o stanie zdrowia Jana Pawła II do późnej nocy. - Nasz naród przyjął wiadomość o śmierci Papieża z poczuciem wielkiej straty - powiedziała prezydent Filipin Gloria Macapagal Arroyo. - Był to święty orędownik filipińskiej rodziny. Świat stracił wielki duchowy pomost łączący wszystkie narody, które Papież błogosławił swą łagodną ręką. Słabi i uciśnieni zawsze będą pamiętać swego bohatera i obrońcę, siewcę pokoju i miłości - dodała Arroyo. Pani prezydent ogłosiła w kraju żałobę narodową.

Chiny
Wiadomość o śmierci Ojca Świętego powoli rozchodziła się po Pekinie. Wierni zbierali się w kościołach uznawanego przez komunistyczne władze Patriotycznego Stowarzyszenia Katolików, które formalnie nie uznaje zwierzchnictwa Papieża, ale państwowe media nader skąpo informowały o odejściu Jana Pawła II. W katedrze południowej, największym katolickim kościele Pekinu, ludzie modlili się i zapalali czerwone i żółte świece w kształcie róży. Biskup Hongkongu Joseph Zen przypomniał, że Jan Paweł II - którego nazwał "obrońcą prawdy" - bardzo pragnął przybyć z pielgrzymką do Chin. Biskup dodał, że Kościół katolicki Hongkongu nie uzyskał zgody władz chińskich na zaproszenie Papieża w roku 1999.
Wkład w obalenie systemu komunistycznego zdaniem ekspertów sprawił, że komunistyczni przywódcy Chin i Wietnamu nie zaprosili Go do swoich krajów. Ani Pekin, ani Hanoi nie utrzymują oficjalnych stosunków ze Stolicą Apostolską. Mimo to wielu katolików w tych dwóch krajach zachowuje łączność z Rzymem, zbierając się na modlitwy w nieoficjalnych kaplicach i mieszkaniach prywatnych, mimo że naraża to ich na aresztowania.

Pakistan
Prezydent Pervez Musharraf, muzułmanin, powiedział, że podziela "żałobę razem z chrześcijańskimi braćmi Pakistanu i świata". Dodał, że Papież "położył niesłychanie wielkie zasługi dla pokoju".

Australia
Premier Australii John Howard, anglikanin, nazwał Ojca Świętego "bardzo ważną postacią polityczną". - Wkład, jaki wniósł w wyzwolenie swej ojczystej Polski, i w to, co po tym nastąpiło i doprowadziło w ostatecznym wyniku do upadku komunizmu radzieckiego, jest jedną z największych Jego zasług - powiedział Howard.

Nowa Zelandia
Premier Helen Clark uczciła wczoraj pamięć Ojca Świętego, określając Go mianem jednej z "wielkich postaci XX wieku". - Od pierwszych wystąpień Papieża Jana Pawła II w okupowanej przez nazistów Polsce, po jego wybór (...) w 1978 roku, a także w trakcie upadku komunizmu w Europie Wschodniej w latach osiemdziesiątych udowodnił on, że jest jedną z najbardziej wpływowych osobistości XX stulecia - powiedziała Clark. Dodała, że pomimo chorób nękających go w ostatnich latach "Jego duch stał się tak bardzo żywy i silny, jak nigdy dotąd". Pani premier nakazała opuszczenie w całym kraju flag na znak żałoby w niedzielę, poniedziałek oraz w dniach uroczystości pogrzebowych.

Nigeria
Prezydent Olusegun Obasanjo oddał wczoraj hołd pamięci Jana Pawła II, określając go jako "uosobienie cnoty i miłości". Podziękował Zmarłemu za to, że przeciwstawiał się dyktatorom wojskowym, którzy rządzili w przeszłości Nigerią, i za to, że protestował przeciwko uwięzieniu Obasanjo jako przywódcy opozycji przez reżym gen. Saniego Abachy. "Jan Paweł II nie był tylko przewodnikiem dla katolików całego świata, ale był także ważnym i budzącym odwagę punktem odniesienia dla tych wszystkich, którzy angażowali się na rzecz wzajemnej tolerancji, harmonii i jedności między religiami" - oświadczył prezydent Nigerii. Jan Paweł II odwiedził Nigerię dwukrotnie - w 1982 i 1998 roku. Nigeria to najludniejszy kraj kontynentu afrykańskiego. Spośród jej około 140 mln mieszkańców blisko 50 mln stanowią katolicy. W kraju tym dochodzi często do konfliktów między chrześcijanami a muzułmanami.

Mauretania
Władze tego kraju, w którym przytłaczającą większość stanowią muzułmanie, podkreśliły, że Papież "wyróżniał się swą determinacją we wspieraniu spraw arabskich, a zwłaszcza palestyńskiej". Przypomniały też zaangażowanie Ojca Świętego na rzecz tolerancji, wolności i Jego częste wezwania do pokoju.

Wybrzeże Kości Słoniowej
Również prezydent Laurent Gbagbo uczcił "pamięć niezmordowanego pielgrzyma wolności, który aż do ostatniego tchnienia życia walczył o wyzwolenie człowieka". W liście do sekretarza stanu Stolicy Apostolskiej ks. kard. Angela Sodano szef wstrząsanego zamieszkami państwa zachodnioafrykańskiego określił Jana Pawła II mianem "apostoła pokoju dla naszego świata i dialogu między religiami, który ogromnie się przyczynił całym swoim wyjątkowym pontyfikatem do decydującej zmiany oblicza tego świata". Gbagbo przypomniał też trzy podróże papieskie do tego kraju, "które pozostaną na zawsze w naszej zbiorowej pamięci i Jego modlitwy o przywrócenie pokoju w naszym kraju, które są dla nas codziennie nieocenioną pociechą".

Mali
Prezydent kraju o zdecydowanej przewadze muzułmanów (90 proc. wobec 8 proc. chrześcijan) - Amadou Toumani Touré wyraził "głęboki smutek" z powodu śmierci Papieża, który wyróżniał się "swoją walką na rzecz rozwoju Afryki". W ogłoszonym oświadczeniu prezydent podkreślił, że "świat stracił sumienie moralne, które umiało przypominać wszystkim o ich powinnościach". Szef państwa wskazał ponadto, że Jan Paweł II przez cały swój pontyfikat z całą mocą bronił podstawowych wartości społeczeństwa, w tym rodziny. "Ale zapamiętamy go także z jego walk o rozwój Afryki, czego wyrazem była m.in. Fundacja Jana Pawła II na rzecz Sahelu" - dodał prezydent. Przypomniał też papieską wizytę w Mali w 1990 r., która "pozostanie na zawsze w pamięci kraju jako wielki moment wspólnoty z wszystkimi naszymi braćmi katolikami".
PS, PAP

"Nasz Dziennik" 2005-04-04

Autor: ab