Papiery nadal wartościowe

Treść

Przedwojenne obligacje nie są bezwartościowe. Wczoraj Trybunał Konstytucyjny dał nadzieję posiadaczom papierów wyemitowanych w okresie II Rzeczpospolitej przynajmniej na częściowe zadośćuczynienie za to, że do tej pory państwo nie wywiązało się z obowiązku odkupienia obligacji i wypłacania odsetek.

Wczorajsze orzeczenie trybunału uchyla tylko przepisy uniemożliwiające starania o sądową waloryzacje roszczeń i nie przywraca automatycznie starych reguł wykupu obligacji. TK podkreślił, że jego wyrok nie spowoduje też przywrócenia praw, które wygasły z powodu przedawnienia, bo przepisy regulujące kwestie przedawnienia roszczeń zostały uznane za zgodne z konstytucją. Wczorajszy wyrok trybunału zobowiązuje jednak Sejm do przyjęcia ustawy zmierzającej do zadośćuczynienia osobom, które - w związku z II wojną lub przeobrażeniami ustrojowymi po jej zakończeniu - straciły pieniądze ulokowane w przedwojennych obligacjach. Posłowie mają rok na przyjęcie ustawy załatwiającej problem przedwojennych obligacji, bo od 12 miesięcy TK odroczył wejście w życie swojego wyroku. Jeśli do tego czasu nic się zmieni, wówczas właściciele tych papierów będą mogli na drodze sądowej dochodzić odszkodowania (co dziś jest niemożliwe).

Rządowy projekt ustawy, która ma uregulować problem reprywatyzacji, w ogóle nie odnosi się do przedwojennych obligacji. Możliwe jest jednak wniesienie autopoprawki uzupełniającej ten projekt albo przygotowanie nowej, osobnej ustawy.

Skargę skierowało do TK troje posiadaczy przedwojennych obligacji, którym polskie sądy odmawiały prawa do wypłaty zwaloryzowanego kapitału i odsetek od papierów wartościowych wyemitowanych przed II wojną światową. Jednemu z nich za obligacje o wartości tysiąca przedwojennych złotych (przeliczanych na złoto) sąd zaproponował... 0,017 grosza.

Wysokość ewentualnych roszczeń właścicieli przedwojennych obligacji jest trudna do oszacowania. Stowarzyszenie Posiadaczy Przedwojennych Obligacji - Wierzycieli Skarbu Państwa, szacuje, że w rękach osób prywatnych jest około 5 proc. papierów wyemitowanych przed wojną, co w obecnych realiach stanowi wartość ok. 1 mld zł. Podczas wczorajszej rozprawy przed TK pełnomocnicy skarżących mówili o kwocie 2,5 mld zł, a premier w liście dołączonym do akt sprawy podaje kwotę 5 mln zł.

Wszystkie przedwojenne obligacje wyceniano w 1939 r. na około 2 mld ówczesnych złotych, co dziś dawałoby wartość dziesięciokrotnie wyższą. Część tych obligacji jest w posiadaniu obywateli innych państw - we wrześniu ub.r. w amerykańskim sądzie został złożony pozew przeciwko polskiemu rządowi w związku z niewykupieniem przedwojennych obligacji skarbowych.

GRZEGORZ SKOWRON
"Dziennik Polski" 2007-04-25

Autor: wa