Minął wiek

Treść

- Wkrótce po śmierci Jana Matejki, 1 listopada 1893 roku, powstał Komitet Obywatelski, a następnie Towarzystwo imienia Jana Matejki. Pierwsze pomieszczenia muzeum - domu artysty, udostępniono publiczności już 1 maja 1896 roku. Twórcom Domu Jana Matejki przyświecała idea stworzenia specjalnego monumentu upamiętniającego życie i twórczość najsławniejszego wówczas polskiego malarza, który już za życia stał się legendą. 23 czerwca 1904 r. radni miejscy otrzymali pismo od Towarzystwa z propozycją przekazania Domu Jana Matejki Muzeum Narodowemu w Krakowie. Stosowne dokumenty podpisano 9 lipca tegoż roku - przywołuje wydarzenia sprzed wieku Małgorzata Buyko, kustosz Domu Jana Matejki oddział Muzeum Narodowego w Krakowie.
W muzeum znalazły się fotografie obrazów Matejki, które pochodziły z jego zbiorów prywatnych, opatrzone autorskim komentarzem. Fotografie przetrwały do dzisiaj, niektóre z nich są jedynym śladem zaginionych dzieł. Eksponatami stały się również pamiątki po artyście, m.in. okulary, osobista korespondencja, zdjęcia rodzinne, rekwizyty malarskie, które wykorzystywał podczas swojej pracy, a także rysunki jego autorstwa.
Przez ponad sto lat zbiory muzeum powiększyły się znacznie dzięki darom i zakupom. Znaczącym osiągnięciem było pozyskanie niewielkich obrazów olejnych, co pozwoliło stworzyć małą, ale interesującą galerię malarstwa.
Mimo upływu lat idea, dla której powołano muzeum, jest wciąż aktualna. Realizowano ją w różny sposób. - Początkowo skupiono się na urządzeniu domu. Na specyficzny klimat, jaki mu nadano, niewątpliwie miał wpływ charakterystyczny sposób eksponowania, typowy dla końca wieku XIX, który przetrwał do II wojny światowej. Po roku 1945 nastąpiły zmiany - zaznacza pani kustosz.
Dokonano wówczas wymiany sprzętu wystawienniczego, stare stylowe gabloty zastąpiono nowymi. Pewnym novum stały się wystawy zmienne, pokazywane także poza budynkiem muzeum. Od połowy 1993 r. dokonano modernizacji oświetlenia. Stałą ekspozycję zaczęto czasowo uzupełniać obiektami do tej pory przechowywanymi w magazynach.
W mijającym dziesięcioleciu warto zauważyć wyjątkowe wydarzenia, m.in. wystawy dzieł Matejki ze zbiorów Lwowskiej Galerii Sztuki.
- Powszechne zainteresowanie wzbudziły pokazy dwóch odnalezionych po latach obrazów: "Portretu Pauliny Giebułtowskiej" i "Portretu Marii Golichowskiej", które stanowią ozdobę naszej galerii, a także stały się inspiracją do poszukiwania innych zaginionych obrazów Jana Matejki - podkreśla Małgorzata Buyko.
W dniu 17 listopada 1997 roku, w 440. rocznicę śmierci królowej Bony, zorganizowano tutaj pokaz "żywego obrazu" według dzieła Jana Matejki "Otrucie królowej Bony". W tle można było podziwiać oryginalne dzieło wypożyczone na tę okazję z Sukiennic.
Obok działalności wystawienniczej muzeum od pięciu lat proponuje cykl prelekcji "Czwartki u Matejków". Najmłodsza publiczność zapraszana jest na specjalnie dla niej przygotowywane spotkania.
Dziś i jutro odbędą się uroczystości jubileuszowe. Rozpoczną się one okolicznościowymi wykładami w sali Hołdu Pruskiego w Muzeum Narodowym-Galeria Sztuki Polskiej XIX w. w Sukiennicach. W godzinach popołudniowych zaplanowano zwiedzanie Domu Jana Matejki. Atrakcją będzie "Salon po staremu", czyli zaaranżowany fragment salonu Matejków z roku 1904, oraz pokaz dokumentów z tego okresu. Wystawa "Darczyńcy - Zakupy" zaprezentuje nabytki muzeum z lat 1993-2003.
Jutro o godz. 8.00 w kościele Świętego Krzyża odprawiona zostanie uroczysta Msza św. Natomiast o godz. 14.30 na cmentarzu Rakowickim złożone zostaną kwiaty na grobie artysty. Wszyscy zainteresowani będą mieli możliwość zwiedzenia nekropolii pod kierunkiem przewodników PTTK. Uroczystości zakończy koncert w kościele Mariackim. Chór Quatro Voci z solistką Elżbietą Towarnicką i Markiem Stefańskim (organy) wykona m.in. antyfony maryjne występujące w Matejkowskiej polichromii bazyliki Mariackiej.
Małgorzata Bochenek, Kraków
Nasz Dziennik 23-06-2004

Autor: DW