Mapa sprzed 325 lat

Treść

Unikatową, ręcznie wykonaną mapę z 1678 r. jeszcze do 8 września br. można oglądać w najstarszym w Polsce Muzeum Diecezjalnym w Tarnowie. Potem XVII-wieczny zabytek trafi do magazynu placówki. Wymaga tego specyfika dzieł rękopiśmiennych, które ze względu na wykonanie powinny być przechowywane z ograniczonym dostępem światła. Okazją do eksponowania mapy jest 325-lecie jej wykonania.

Niepokazywana na co dzień ze względów konserwatorskich mapa przedstawia tereny koło Gręboszowa - rejon ujścia Dunajca do Wisły. XVII-wieczne dzieło zostało wykonane ręcznie na papierze czerpanym w sierpniu 1678 r. przez Franciszka Michałowskiego, geometrę zaprzysiężonego. - W prawym dolnym rogu mapę ozdabiają dwa kartusze. Na górnym znajduje się tytuł mapy oraz wykonawca - informuje ks. Tadeusz Bukowski, dyrektor Muzeum Diecezjalnego w Tarnowie. Według niego, o unikalnej wartości mapy świadczy fakt, że zachowała się ona w całości i została wykonana ręcznie. Na wysoko ocenianą wartość mapy nakłada się również to, iż mimo upływu czasu nie straciła ona nic ze swoich walorów dekoracyjnych ani kolorów. Niewątpliwym atutem mapy - jak podkreśla ks. Bukowski - jest fakt, iż tak dokładnie dokumentuje pewien fragment dorzecza Wisły. Mapa przedstawia zarówno zabudowę drewnianą, jak i architekturę sakralną. Precyzja, z jaką została narysowana, pozwala na odczytanie, gdzie znajdowały się pola uprawne, nieużytki, lasy, zabudowy, drogi. Mapę wykonano zgodnie z ówczesnymi modułami mierniczymi, stąd też podziałka liniowa i powierzchniowa została podana w łokciach. Przeliczając to na nasz system mierniczy, skalę mapy można określić na 1:15 000. Zdaniem historyków, przyczynkiem do narysowania mapy był toczący się w sądzie spór o użytkowanie drogi z Żabna do Opatowca pomiędzy właścicielami ujścia - jezuitami a Mikołajem Krasińskim, ówczesnym właścicielem dóbr Gręboszowskich.
Cenną mapę odnaleziono ponad
20 lat temu w archiwum plebanii w Gręboszowie. Wtedy też przekazano ją do muzeum diecezjalnego, gdzie znajduje się do tej pory.
Muzeum założone przez rektora seminarium duchownego ks. Józefa Bąbę w roku 1888 mieści się w zabytkowych kamieniczkach z wieku XVI w. Zwiedzający mogą obejrzeć tu galerię sztuki średniowiecznej - malarstwa tablicowego i rzeźby, galerię tkanin i szat liturgicznych, galerię ludowego malarstwa na szkle oraz zbiór sztuki okresu Młodej Polski.
Anna Rasztawicka

Muzeum Diecezjalne w Tarnowie, pl. Katedralny 6, jest czynne od wtorku do soboty
w godz. 10.00-15.00, w niedziele i święta od 9.00 do 14.00.
Nasz Dziennik 19-08-2003

Autor: DW