Chwała zwyciężonym

Treść

Pod takim tytułem jeszcze tylko do 12 października w warszawskim Muzeum Niepodległości można oglądać wystawę "Gloria Victis. W 140. rocznicę powstania styczniowego". Na bogato udokumentowaną ekspozycję, opowiadającą o niepodległościowym zrywie Polaków broniących narodowej tożsamości przed rosyjskim zaborcą, składa się przeszło 700 cennych eksponatów.
Wystawa powstała dzięki wspólnej inicjatywie Muzeum Szlachty Mazowieckiej w Ciechanowie i warszawskiego Muzeum Niepodległości. Instytucjom udało się zgromadzić bogaty zbiór rekwizytów, takich jak obrazy, rysunki, grafiki, numizmaty, biżuterię patriotyczną, fotografię, medale. Zebrane eksponaty stanowią obrazową dokumentację historyczną, która nakreśla nie tylko tło i nastroje społeczne, lecz także przebieg czy represje popowstaniowe tego ostatniego aktu polskiej irredenty w XIX wieku. Historycy oceniają, że powstańcy stoczyli przeszło tysiąc bitew i chociaż nie udało się im nigdy na trwałe opanować jakiegoś terytorium, to niezłomny duch walki cementował Naród Polski rozproszony w trzech zaborach i podtrzymywał w nim nadzieję na wolną od pęt zaborcy Ojczyznę. Stąd też powstające liczne dzieła malarskie stały się wyrazem naturalnej potrzeby kultywowania pamięci o powstaniu. Z czasów powstania i późniejszych pochodzą więc prezentowane na wystawie obrazy Artura Grottgera "Zesłaniec", Jacka Malczewskiego "Powrót Sybiraka", "Śmierć powstańca" Jana Styki czy "Bitwa pod Ignacewem" Juliusza Kossaka. Na wystawie znalazły się także dzieła artystów - uczestników powstania, a wśród nich m.in. "Podjazd powstańców" Ludomira Benedyktowicza, "Wymarsz powstańców" Maksymiliana Gierymskiego. Ekspozycję urozmaica arsenał przykładowego uzbrojenia, jakiego używano w powstaniu, jak też biżuterii patriotycznej. W grupie tych ostatnich znalazły się precjoza ze znakiem orła, w wymownym kształcie krzyża czy cierniowej korony. Nie zabrakło również dzieł malarskich ilustrujących martyrologię Polaków oraz litografii upamiętniających pierwszych dyktatorów powstania
- Ludwika Mierosławskiego i Mariana Langiewicza. Cennym dokumentem są także fotografie przedstawiające członków Rządu Narodowego z wybitnym przywódcą Romualdem Trauguttem. Prezentowanej wystawie towarzyszy rzetelnie opracowany katalog.
Wystawa "Gloria Victis" w roku upamiętniającym 140. rocznicę powstania - jak twierdzą organizatorzy Andrzej Stawarz, dyrektor Muzeum Niepodległości w Warszawie i Hanna Długoszewska-Nadratowska, dyrektor Muzeum Szlachty Mazowieckiej w Ciechanowie - "jest wyrazem hołdu wobec powstańców, dla których najcenniejszym dobrem, największą wartością była walka o wolność i ocalenie honoru narodowego".
Joanna Błaszkowska
Nasz Dziennik 1-10-2003

Autor: DW